Sygn. akt III BP 1/05

 

POSTANOWIENIE

Dnia 19 stycznia 2006 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Wróbel (przewodniczący), SSN Andrzej Wasilewski (sprawozdawca), SSN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec w sprawie z powództwa XXX przeciwko Szpitalowi XXX o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 19 stycznia 2006 r., skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia Sądu Okręgowego w Rzeszowie z dnia 30 września 2004 r., sygn. akt IV Pa 120/04,

stwierdza, że zaskarżony wyrok jest niezgodny z prawem.

 

Uzasadnienie

Sąd Rejonowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Rzeszowie wyrokiem z dnia 22 czerwca 2004 r. (sygn. akt IV P 181/03), stosownie do żądania powództwa, zasądził na rzecz powoda – XXX od strony pozwanej – Szpitala XXX w Rzeszowie tytułem wynagrodzenia za pracę kwotę 6.269,24 zł oraz tytułem wyrównania nagrody jubileuszowej kwotę 609,09 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 1 grudnia 2003 r. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd Rejonowy stwierdził w szczególności, że w rozpoznawanej sprawie bezsporne było, że kwoty podwyżek, wynikające z art. 4a Ustawy z dnia 16 grudnia 1994 r. o negocjacyjnym systemie kształtowania przyrostu przeciętnych wynagrodzeń u przedsiębiorców oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. z 1995 r. Nr 1 poz. 2 ze zm. – powoływanej nadal jako ustawa o negocjacyjnym systemie kształtowania przyrostu przeciętnych wynagrodzeń u przedsiębiorców), „pozwany wypłacił powodowi w postaci dodatku do wynagrodzenia zasadniczego, przyjmując za podstawę § 6 ustęp 2 Regulaminu Wynagrodzenia w Szpitalu XXX w Rzeszowie, wprowadzonego Zarządzeniem Wewnętrznym nr 87/2001 Dyrektora Szpitala XXX z dnia 14 sierpnia 2001 r. (...) Taki sposób wypłaty ustawowej podwyżki od dnia 1 lipca 2003 r. został ustalony w drodze porozumienia zawartego w dniu 16.07.2003 r. pomiędzy zakładowymi organizacjami związkowymi działającymi w Szpitalu XXX a Dyrektorem Szpitala”, tymczasem w ocenie Sądu Rejonowego, obowiązek przewidziany w art. 4a ustawa o negocjacyjnym systemie kształtowania przyrostu przeciętnych wynagrodzeń przedsiębiorców, który dotyczy proporcjonalnego przyrostu przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia, „skutkować ma wzrostem wszystkich składników wynagrodzenia, liczonych od wynagrodzenia zasadniczego, m.in. wynagrodzenia za dyżury medyczne, stanowiącego w myśl regulaminu wynagrodzenie odrębne, jak też wysokości nagrody jubileuszowej.”

W wyniku apelacji strony pozwanej od powyższego wyroku Sądu Rejonowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Rzeszowie z dnia 22 czerwca 2004 r., Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Rzeszowie wyrokiem z dnia 30 września 2004 r. (sygn. akt IV Pa 120/04) zmienił w całości zaskarżony wyrok w ten sposób, że powództwo oddalił. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Rzeszowie stwierdził w szczególności, że apelacja strony pozwanej okazała się uzasadniona, bowiem Sąd ten podzielił wprawdzie poglądy prawne wyrażone w zaskarżonym wyroku Sądu Rejonowego odnośnie do interpretacji art. 4 ust. 1 i art. 4a ustawy o negocjacyjnym systemie kształtowania przyrostu przeciętnych wynagrodzeń u przedsiębiorców, jednakże „pomimo to zaskarżone orzeczenie nie jest do zaakceptowania wskutek nie odniesienia się w żaden sposób przez Sąd Rejonowy do wspomnianego wyżej Porozumienia. (...) Jego moc prawna podlega (...) ocenie z punktu widzenia zgodności z przepisem art. 9 K.p. oraz przepisami tego Kodeksu o zakazie dyskryminacji. Postanowieniom Porozumienia zawartego w dniu 16 lipca 2003 roku nie można postawić zarzutu z punktu widzenia wymienionych regulacji prawnych (…) Skoro bowiem Porozumienie w zakresie wysokości zasadniczej podwyżki nie wykraczało poza granice przewidziane ustawą nie można twierdzić, że naruszało ono strukturę wynagrodzeń przewidzianych tym unormowaniem.”

W skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Rzeszowie z dnia 30 września 2004 r. (sygn. akt IV Pa 120/04) pełnomocnik powoda zarzucił naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów art. 9 § 1 i 2 Kodeksu pracy w związku z art. 4a ustawy o negocjacyjnym systemie kształtowania przyrostu przeciętnych wynagrodzeń u przedsiębiorców „polegające na przyjęciu przez Sąd II instancji – Sąd Okręgowy stanowiska, że ustawowa podwyżka tzw. 203 i 110 zł wynikająca z art. 4a cyt. wyżej ustawy, może być wypłacana w formie dodatku do pensji a nie wliczona do podstawy wynagrodzenia zasadniczego, a to na podstawie Porozumienia zbiorowego zawartego przez pozwanego z częścią związków zawodowych i potraktowanie tego Porozumienia jako źródła prawa w rozumieniu art. 9 § 1 i 2 Kodeksu pracy i uznanie go, choć mniej korzystnego, jako wyższego nad ustawę.” W uzasadnieniu powyższej skargi pełnomocnik powoda wskazał w szczególności na to, że Oddział Terenowy Ogólnopolskiego Związku Zawodowego Lekarzy, którego członkiem jest powód, nie podpisał Porozumienia zawartego w dniu 16 lipca 2003 r. pomiędzy zakładowymi organizacjami związkowymi działającymi w Szpitalu XXX w Rzeszowie i Dyrektorem tego Szpitala, gdy tymczasem: „pracodawca może skutecznie tworzyć nowe źródło prawa tylko za zgodą wszystkich związków zawodowych. Ponadto art. 9 § 2 Kodeksu pracy wyraźnie stanowi, że postanowienia porozumień zbiorowych nie mogą być mniej korzystne dla pracowników niż przepisy Kodeksu pracy oraz innych, ustaw i aktów wykonawczych.” Równocześnie, w rozpoznawanej skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Rzeszowie z dnia 30 września 2004 r. pełnomocnik powoda oświadczył, iż „wyrok ten wyrządził i nadal wyrządza powodowi szkodę, albowiem został on pozbawiony należytego wynagrodzenia za pracę i otrzymuje go w zaniżonej wysokości, a więc szkoda ta wyrządzana jest nadal. Nie wliczenie ustawowych podwyżek do wynagrodzenia zasadniczego powoda powoduje otrzymywanie przez niego zaniżonego wynagrodzenia za dyżury medyczne i inne pochodne, które zależą od wysokości wynagrodzenia zasadniczego. Powód wyczerpał przysługujące. mu środki zaskarżenia, ponieważ roszczenie, którego dochodzi nie przekraczało kwoty 10 tysięcy złotych nie mógł wnosić kasacji od powyższego wyroku. Mając powyższe na uwadze powód wnosi o stwierdzenie niezgodności tego orzeczenia z prawem.”

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Art. 4a ust. 1 ustawy o negocjacyjnym systemie kształtowania przyrostu przeciętnych wynagrodzeń u przedsiębiorców stanowi, że „pracownikom samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej przysługuje od dnia 1 stycznia 2001 r. przyrost przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia, nie niższy niż 203 zł miesięcznie, w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy łącznie ze skutkami wzrostu wszystkich składników wynagrodzenia”; natomiast, zgodnie z dyspozycją art. 4a ust. 2 tej ustawy, „w samodzielnych publicznych zakładach opieki zdrowotnej przyrost przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia pracownika, w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy łącznie ze skutkami wzrostu wszystkich składników wynagrodzenia, w roku 2002 nie może być niższy niż kwota ustalona według następującego wzoru (.,.).” W odniesieniu do kontekstu faktycznego rozpoznawanej sprawy – co też trafnie wywiódł w uzasadnieniu wyroku z dnia 22 czerwca 2004 r Sąd Rejonowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Rzeszowie – oznacza, że wynagrodzenie miesięczne, o jakim mowa jest w art. 4a ustawy o negocjacyjnym systemie kształtowania przyrostu przeciętnych wynagrodzeń u przedsiębiorców, „obejmuje wynagrodzenie zasadnicze i stałe dodatki do tego wynagrodzenia. (...) Obowiązek przewidziany w art. 4a ustawy obejmuje zatem proporcjonalny przyrost kwot określonych w art. 4a do wszystkich składników wynagrodzenia, tj. w przypadku powoda – wynagrodzenia zasadniczego, dodatku za wysługę lat i premii regulaminowej. Powyższy obowiązek doprowadzenia do wzrostu wynagrodzeń pracowników zakładu opieki zdrowotnej nie może więc zostać zrealizowany poprzez wypłatę na rzecz pracowników kwot określonych w art. 4a ustawy w formie dodatku do wynagrodzenia.” Skoro więc przyrost przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia dla pracowników samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej począwszy od dnia 1 stycznia 2001 r. i w roku 2002 został w ten sposób przesądzony już w art. 4a ustawy o negocjacyjnym systemie kształtowania przyrostu przeciętnych wynagrodzeń u przedsiębiorców (ex lege) i trafność takiej interpretacji tego przepisu słusznie podzielił również w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Rzeszowie, to w konsekwencji – wbrew poglądowi prawnemu Sądu Okręgowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Rzeszowie wyrażonemu w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku – nie mogła wywołać skutków prawnych, jako mniej korzystna dla pracowników aniżeli wynikająca z art. 4a rzeczonej ustawy (art. 9 § 2 K.p.), sformułowana w § 1 Porozumienia zawartego w dniu 18 lipca 2003 r. pomiędzy zakładowymi organizacjami związkowymi działającymi w Szpitalu XXX w Rzeszowie i Dyrektorem tego Szpitala zasada, wedle której „od dnia 1 lipca 2003 r. ogólna kwota podwyżki za rok 2001 i 2002, tj. 313 zł brutto (słownie: trzysta trzynaście złotych) miesięcznie, nadał będzie wypłacana na dotychczasowych warunkach wszystkim pracownikom Szpitala i zostanie włączona dotychczasowego wynagrodzenia jako stały dodatkowy składnik wynagrodzenia, zgodnie z § 6 ust. 2 Regulaminu Wynagradzania obowiązującego w Szpitalu XXX w Rzeszowie.” W tej sytuacji, bezprzedmiotowa dla rozstrzygnięcia w rozpoznawanej sprawie okazała się również kwestia ustalenia tego, czy Porozumienie to zostało podpisane także przez Oddział Terenowy Ogólnopolskiego Związku Zawodowego Lekarzy.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy na podstawie art. 424 11 § 2 K.p.c. orzekł jak w sentencji.